Terwijl ik dit schrijf doet een nauwelijks merkbare zucht de laatste bladeren van de bomen vallen. De herfst gaat over in de winter. Merken we het op? De stilte waarin de laatste bladeren vallen? De stilte van een met sneeuw bedekt landschap... We maken het bijna niet meer mee. Vaker stormt het in de herfst. De winters zijn zachter. Sneeuw klettert als ijsregen naar beneden. Tot, de regen ophoudt en de zon waterig haar stralen uitstrekt naar onze aarde. Als de winter komt, wordt de natuur stiller.
En wij? Wat doet de winter met onze wereld? Lopend over straat, zie ik kerstbomen in de huiskamers. Kerstverlichting schittert binnen en buiten. Muziek klinkt uit de winkels en mensen, sommigen met koptelefoon op, lopen in en uit. Luisteren mensen naar muziek, een podcast? Of gebruiken ze de koptelefoon juist om het geluid te dempen? Zoeken ze misschien stilte?
De tijd op weg naar Kerstmis betekent voor veel mensen drukte. Ook in onze locatie worden juist in deze decembermaand veel activiteiten aangeboden aan bewoners, hun naasten, medewerkers en vrijwilligers. We beleven de kerstsfeer, eten en drinken met elkaar, maken muziek, luisteren naar het kerstverhaal. Het roept een blijde, verwachtingsvolle sfeer op. In al die gezelligheid is er ook iets in mij dat uitkijkt naar ‘even helemaal niets’. Zou ik de stilte willen zoeken?
Mensen kunnen soms meer stilte ervaren dan ze lief is. Wanneer je door een hoge leeftijd minder mobiel bent en minder onder de mensen komt, wanneer het netwerk klein is (geworden) en bezoek schaars is. Juist in de kersttijd, juist in de winter, valt een mens dat soms moeilijk. Daarin kunnen we er voor elkaar zijn. Juist door samen stil te zijn, kunnen we diepe verbondenheid ervaren. Ook zonder woorden kunnen we elkaar verstaan. Voor iedereen is het zoeken naar het juiste midden, een goede balans tussen bedrijvigheid en verstilling.
Dat mensen kunnen gedijen bij stilte valt af te leiden uit de betekenis die stilte heeft in verschillende en uiteenlopende religieuze en levensbeschouwelijke tradities. Denk aan meditaties uit het oosten, erediensten uit het westen, stilteplekken in kerken en in de natuur, om er een paar te noemen. Toch kost het de meeste van ons moeite om al het rumoer achter ons te laten en te verstillen. De dagelijkse dingen vragen onze aandacht, juist ook in de voorbereiding van de kerstdagen met familie en vrienden. Tegen deze achtergrond is het niet zomaar dat kerstverhalen zich vaak afspelen in een nacht, een stille nacht. Als de avond valt, wordt de wereld stiller.
Juist de stilte kan tot ons spreken. Kan een gevulde stilte zijn. Vol verwachting en hoop. Zoals de natuur verstilt en zich voorbereidt op een nieuwe lente, zo nodigen de kerstdagen ons uit om, in alle gezelligheid en drukte ook de stilte te vinden, om nieuwe energie op te doen voor het nieuwe jaar.
Nu de winter is gekomen, wordt dan ook uw wereld stiller?
Voor iedereen geïnspireerde kerstdagen en een beloftevol nieuw jaar.
Saskia van Nellen
Geestelijk verzorger locatie Landscheiding