33 jaar later voelt vrijheid nog steeds bijzonder
Ik werk inmiddels 33 jaar in de ouderenzorg. Als 16-jarige begon ik met de opleiding Ziekenverzorgende. Dat was een werken-en-leren-traject. Ik kreeg een vaste aanstelling in de verzorging, verpleging en revalidatie en werkte op verschillende afdelingen.
In die tijd gingen we heel anders om met mensen met dementie. Er waren zogenaamde 'drempellijsten'. Mensen met beginnende dementie verbleven op de begane grond. Naarmate de ziekte erger werd, verhuisden zij steeds verder naar de zwaarste PG-afdeling.
Als ik daar nu aan terugdenk, doet me dat nog steeds veel. Bewoners kwamen nauwelijks buiten. Er werd vooral gezorgd voor de basis: eten, drinken en verzorging. Mensen die wilden lopen, kwamen niet verder dan een deur met een sticker van een boekenkast. De mooie tuin was omringd door hoge hekken. Dat was toen normaal, maar nu voelt het heel anders.
Juist daarom vind ik het zo bijzonder om, 33 jaar later, te werken op een locatie met open deuren. Een plek waar vrijheid en eigen regie centraal staan.
Mensen met dementie blijven mensen met wensen, gewoontes en behoeften. Een diagnose verandert niet wie iemand is. Waarom zou iemand ineens geen trap meer kunnen lopen die al tientallen jaren vertrouwd is? Waarom zou je de frisse lucht niet meer mogen voelen of even zelf een boodschap mogen doen?
Wat mij opvalt, is dat er juist veel rust ontstaat wanneer de deuren open zijn. Bewoners weten dat ze naar buiten kunnen als ze dat willen. Dat gevoel van vrijheid maakt een groot verschil. Sommigen maken een wandeling over het Vergeet-me-niet-pad. Anderen halen wat onkruid uit de tuin, geven de planten water of zitten heerlijk in het zonnetje met de krant. Het zijn gewone, dagelijkse dingen, maar juist die momenten geven mensen het gevoel dat ze zelf de regie houden.
Die verandering zie je niet alleen bij bewoners met beginnende dementie. Ook bewoners met vergevorderde dementie of een ZZP 7-profiel kunnen baat hebben bij deze manier van werken. Het vraagt soms een andere manier van kijken, maar het laat vooral zien hoeveel vrijheid en vertrouwen kunnen betekenen voor de kwaliteit van leven.
Ik zeg altijd: Je hebt dementie, je bent het niet.
- Karin Savinsky, gedragscoach in Hof van Kerstanje